* ( بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ مختصرى از شرح زندگانى مؤلف : او شيخ جليل القدر و بزرگوار ، پيشواى محدّثين ، محمّد بن علىّ بن الحسين بن موسى بن بابويه أبو جعفر صدوق قمّى است ، مرتبهء او در علم و فهم و درك حديث و درجهء فقاهت و راستى گفتار و فراوانى تأليفات و پربارى و سرشارى آثار ، چندان است كه قلم را ياراى نوشتن آن ، و بيان را گنجايش برشمردن آن نيست . دانشمندان پس از وى كه شرح حال او را نوشته يا از كتب ذى قيمت و گرانبهاى او بهره جسته‌اند جملگى در بزرگداشت و تمجيد او كوشيده‌اند و همگى به پيشوائى و راست گفتارى او اقرار دارند ، و از او بعنوان « شيخ » و « طلايه دار » و « راست گفتار » ياد كرده‌اند . هر چند نيازى نمىبينيم كه براى نمودن مقام شامخ و درجهء رفيع او متوسّل به برهان و دليل شويم و يا شاهدى ذكر كنيم ، ليكن شمّه اى از آنچه را كه علماى اسلام و بزرگان و اعلام مذهب ما در تعريف و مدح شخصيّت والاى آن بزرگوار گفته‌اند باختصار نقل مىكنيم ( تا دانشپژوهان را تذكَّرى باشد كه : هر كس پاى در راه خداوند گذارد و همّت بر ترويج سنن رسول او صلَّى الله عليه و آله استوار نمايد و طريقهء خاندان پيامبر - عليهم السلام - را پيمايد ، به همان اندازه كه كوشش خود را مصروف و معمول داشته مأجور خواهد بود ، و بپاس آن گامهائى كه در طريق حقّ برداشته ، براى خويش صحيفه و برگ زرّينى در تاريخ گشوده است كه همواره فروغ آثارش از آن مىدرخشد ) . اينك بخشى از آنچه در وصف و ستايش آن بزرگوار گفته‌اند را در ذيل مىآوريم : شيخ الطائفه - رحمه الله - در كتاب « الفهرست » خود از او با عنوان « جليل القدر » ياد كرده و پس از ذكر نام و كنيهء او گويد : او حافظ احاديث ، بصير و آگاه به رجال ، ناقد و صاحب نظر در اخبار است كه در ميان علماء و دانشمندان اهل قم همانند او در فراوانى و سرشارى علم و از حفظ داشتن حديث ديده نشده است ، و داراى حدود سيصد تصنيف است ، همچنين در كتاب رجال خويش از وى با نام جليل القدر ، و